Zgodnie z zapowiedzią kontynuuje cykl artykułów na temat, najistotniejszych dla twórców, umów o dzieło.

Dość życiową sytuacją jest niestworzenie przez wykonawcę dzieła w umówionym terminie. Jakie okoliczności muszą zajść aby móc rozwiązać umowę, a dokładniej- odstąpić od umowy? Terminy „wypowiedzenie”, „rozwiązanie umowy” czy „odstąpienie od umowy” są często mylnie używane zamiennie, pomimo że mają różne znaczenie. Dziś napiszę o odstąpieniu od umowy, natomiast tytuł całej notki Rozwiązanie umowy o dzieło a opóźnienie to sposób na dotarcie do szerszego grona odbiorców.

Do rzeczy. Jeśli osoba wykonująca dzieło opóźnia się z wykonaniem dzieła możemy zacząć zastanawiać się nad:

  1. odstąpieniem od umowy z art.635 kc
  2. odszkodowaniem

Art. 635 kodeksu cywilnego Jeżeli przyjmujący zamówienie opóźnia się z rozpoczęciem lub wykończeniem dzieła tak dalece, że nie jest prawdopodobne, żeby zdołał je ukończyć w czasie umówionym, zamawiający może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić jeszcze przed upływem terminu do wykonania dzieła.

Aby zastosować ten przepis, czyli móc odstąpić od umowy o dzieło, należy spełnić łącznie kilka przesłanek [warunków]:

  • opóźnienie nie mogło nastąpić z winy tego, który zamówił dzieło
  • nastąpiło opóźnienie ale wyznaczony czas zakończenia jeszcze nie minął
  • nie jest prawdopodobne, że wykonawca zdoła ukończyć dzieło w czasie umówionym

Działanie zamawiającego jest „zawinione”, gdy możemy w sposób obiektywny stwierdzić, że przez jego zaniedbanie wykonawca nie mógł rozpocząć czy kontynuować pracy. Może być to np. dostarczenie treści, która ma znaleźć się na zamówionym u grafika plakacie.

Również ocena „prawdopodobieństwa” jest przesłanką obiektywną, co oznacza, że nie bierze się pod uwagę subiektywnych odczuć jednej czy drugiej strony.

odszkodowanie Aby odpowiedzieć na pytanie czy przysługuje nam również odszkodowanie za zwłokę, należy cofnąć się w kodeksie cywilnym do rozdziałów, które ogólnie traktują o odpowiedzialności odszkodowawczej, nie tylko w stosunku do umowy o dzieło. Tutaj bez względu na to jaki artykuł powołamy, odszkodowanie za opóźnienie z kodeksu cywilnego będzie przysługiwać wyłącznie, gdy działanie wykonującego dzieło będzie zawinione. Oczywiście, przy podpisywaniu umowy o dzieło strony mogą zastrzec w umowie tzw. karę umowną, która określi jaką kwotę i w jakich sytuacjach muszą wypłacić sobie strony, a w wtedy także niezawinione opóźnienie może być zagrożone sankcją.

Gdy już wiemy, że opóźnienie jest winą wykonawcy (ponieważ wynikło z przyczyny, którą ten powinien przewidzieć i jej zapobiec) to dalszy ciąg zdarzeń zależy od tego, czy zamawiający odstąpił wcześniej od umowy.

  • jeśli zamawiający odstąpił od umowy- odpowiedzialność odszkodowawcza na postawie art.494 kc w związku z art.471 kc
  • jeśli zamawiający nie odstąpił od umowy- odpowiedzialność odszkodowawcza na podstawie art.477 w związku z art.476 kc
art. 471
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

art. 476

Dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Nie dotyczy to wypadku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

art. 477

§ 1. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może żądać, niezależnie od wykonania zobowiązania, naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki.

§ 2. Jednakże gdy wskutek zwłoki dłużnika świadczenie utraciło dla wierzyciela całkowicie lub w przeważającym stopniu znaczenie, wierzyciel może świadczenia nie przyjąć i żądać naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania.

art. 494
Strona, która odstępuje od umowy wzajemnej, obowiązana jest zwrócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej na mocy umowy; może żądać nie tylko zwrotu tego, co świadczyła, lecz również naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania.