fot. Katarzyna Julia Stach

Jeśli masz bloga „imię nazwisko photography”, kręcisz filmiki na youtube, publikujesz zdjęcia streetfashion, jesteś nadwornym fotoreporterem na wszystkich imprezach znajomych lub z jakiegokolwiek innego powodu publikujesz zdjęcia ludzi, choć raz w życiu powinno przemknąć Ci przez myśl pytanie- „jak napisać zgodę na publikację wizerunku”.

Zwykle zarówno model jak i fotograf kompletują sobie portfolio więc nie chcą od siebie wynagrodzenia. Jeśli nie biorą pieniędzy i nie piszą umowy to zwykle zapominają także o zgodzie na rozpowszechnianie wizerunku. To błąd! Nawet pewna swego Natalia Siwiec nie przewidziała do reklam jakich kremów będą wykorzystywane jej zdjęcia. Jeśli jesteś fotografem, spisanie umowy z modelką jest swojego rodzaju wyrazem szacunku dla jej pracy a dla Ciebie zabezczpieczeniem przed utratą zdjęć. Jeśli jesteś modelką, jeszcze raz odsyłam do przykładu Natalii, która nie sprecyzowała w jakich celach można wykorzystywać jej wizerunek...

O co chodzi z publikacją wizerunku:

1. Co do zasady – musisz mieć zgodę fotografowanej osoby na publikację jego wizerunku, czyli zdjęcia na której jest jakaś rozpoznawalna osoba. Rozpoznawalność to niekoniecznie widoczna twarz. Wynika to z art. 81 pkt1

2. „Publikacja” to zamieszczenie zdjęcia w miejscu dostępnego dla wszystkich. Jeśli wrzucasz zdjęcia z imprezy w miejscu o ograniczonym dostępie (na przykład „dostęp po linku” dla zamkniętego kręgu osób), nie powinno być to już „rozpowszechnianie”.

3. Zgoda taka powinna zawierać:

  • Imiona, nazwiska i np. PESELe obu stron. Umowę za niepełnoletnią modelkę powinien podpisać rodzic.
  • Gdzie i kiedy doszło do zawarcia umowy.
  • Kilka słów o tym gdzie miała miejsce sesja zdjęciowa i na czym polegała.
  • Czy zdjęcia są płatne czy nieodpłatne. Jeśli ustaliliście wynagrodzenie to wylicz za co.
  • Co fotograf może zrobić ze zdjęciami. Gdzie publikować, w jakim kontekście, zgoda na komercyjne wykorzystanie zdjęć.
  • Co modelka może zrobić ze zdjęciami.
  • Czy model może cofnąć zgodę na publikację. Co do zasady może, więc jeśli czujesz, że to będą Twoje zdjęcia życia to wprowadź klauzulę, która zakazuje cofania zgody lub która wiąże się z karą umowną.

4. Wprawdzie nie ma przymusu pisemnego spisania umowy ale logika podpowiada, że spisana umowa ułatwi nam ewentualne rozwiązanie sporu. Nie mam na myśli wyłącznie sądu ale nawet sporu między Wami.

nie można argumentować, iż pozowanie, a nawet wybór zdjęć oznaczają oczywistą i bezwarunkową zgodę fotografowanego na wszelkie formy rozpowszechniania” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, sygn. akt I ACa 494/08).

wyjątki

art. 81.pkt2 Zezwolenia nie wymaga rozpowszechnianie wizerunku:

1) osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych, zawodowych,
2) osoby stanowiącej jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza.

Nie mylcie tego jednak z możliwością zamieszczania w internecie dowolnych zdjęć osób publicznych. Chodzi jedynie o zdjęcia Waszego autorstwa. Po drugie, nie wyklucza to, że osoba publiczna może anulować ten wyjątek i prosić o nie publikowanie tego zdjęcia.

Dokładnie o wyjątku nr 2, czyli publikowanie osób stanowiących jedynie szczegół całości pisałam we wcześniejszych notkach.

Wyjątek nr 3 – w braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie. Nie jest powiedziane jak duże powinno być to wynagrodzenie. Jest to szlachetna motywacja do wynagradzania modeli, aby nie kompletowali wiecznie portfolio i zaczęli zarabiać na swojej urodzie.